Hoe docenten kijken naar leren op de werkvloer

Tijdens de sessie ‘Informeel leren: hoe werkt dat op de werkvloer?’ op de docentendag op 21 januari bij De Groot Bewerkingsmachines gingen mbo-docenten en praktijkopleiders in gesprek over één centrale vraag: wat maakt leren op de werkvloer succesvol? En wat kunnen onderwijs en bedrijven daarin van elkaar leren?

Herkenning en verrassing
Na een korte introductie liet Esmee Smelt van Katapult zien dat 91% van wat medewerkers leren op het werk informeel gebeurt. Niet in een klas, niet in een cursus, maar door te doen, door meewerken, vragen stellen, fouten maken en feedback krijgen.

Even was er in de groep verwarring over het percentage: "Betekent dit dat ons aandeel maar 9% is van wat studenten leren?" Maar docenten herkenden het gegeven dat leren in de praktijk gebeurt: “Je leert pas echt als je gaat doen. Op school begint het, maar op het werk valt het kwartje. Dat zien wij ook.”

Voor sommigen was de omvang toch een eye-opener: “Ik wist wel dat informeel leren veel was, maar niet dat het percentage zó hoog lag.” De conclusie: informeel leren is de kern van vakontwikkeling.

Voorbeelden uit het mkb – klein, praktisch en effectief
Esmee liet vervolgens zien hoe mkb-bedrijven informeel leren bewust versterken met relatief eenvoudige ingrepen:

• Het Technisch uurtje van Marvo Techniek
  Elke dinsdag met koffie en gevulde koeken een uur samen sparren. Collega’s delen fouten, geven elkaar verbetertips en stellen vragen. “Ze maken daardoor 90% minder fouten,” vertelde Esmee. Het laat zien dat leren niet alleen extra tijd kost, maar uiteindelijk juist tijd oplevert.
• In 100-dagen ‘rioloog worden’ bij Te Kloeze Riooltechniek
  Door een gestructureerd inwerktraject met buddy groeit de rol ‘putjesschepper’ uit tot een trots vak: rioloog. “Niemand stopt, iedereen maakt het traject af en blijft,” aldus Esmee. Beide voorbeelden maken zichtbaar hoe mkb’ers cultuur, taal en ritme gebruiken om leren vanzelfsprekend te maken.

Wat maakt een werkplek een goede leerplek?
Daarna was het woord aan de docenten zelf. In duo’s bespraken ze wat een goede leerplek kenmerkt. Drie factoren sprongen eruit:

1. Veiligheid
   “Een student moet fouten mogen maken zonder gemopper.”
2. Vertrouwen & verantwoordelijkheid
   “Zonder vertrouwen gaan ze het leerproces niet in.”
3. Plezier & trots
   “Plezier, leren en je veilig voelen — die drie pijlers maken een goede leerplek."

Ook verwachtingsmanagement kwam terug:

“Een eerstejaars kan net een plank zagen, geen kast in elkaar zetten.” Docenten vertelden hoe studenten soms juist in een bedrijf opbloeien: “Op school worstelde hij, maar bij dat bedrijf floreerde hij. Vier jaar later kreeg hij een contract.”

Kort samengevat
De sessie liet zien dat informeel leren veel meer is dan ‘wat toevallig op de werkvloer gebeurt’. Het is een krachtige motor voor vakmanschap, mits bedrijven en onderwijs ruimte, vertrouwen en ritme organiseren. Dat biedt kansen voor studenten en docenten om het gesprek met leerbedrijven verder te verdiepen.

Meer informatie over deze sessie en handvatten voor hoe jij jouw organisatie hierin mee kan nemen? Neem dan ook een kijkje bij de Modules onboardingsprogramma ECM en Katapult Leercultuur.